جستجوی مقاله

فرآیند تاریخی تدوین و تصویب قانون مجازات عمومی ۱۳۰۴ و تحولات بعدی آن تاکنون؛ زمینه‌ها، ساختار و دگرگونی‌ها از منظر حقوق عمومی

دسته بندی موضوعی : فقه و حقوق

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 28

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
اولین همایش پژوهش‌های ایرانی اسلامی در جوامع مدرن

نویسندگان :
سید محمد سعید طاهری موسوی استادیار و عضو هیئت علمی رشته حقوق عمومی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران.
محمد اسماعیل عربشاهی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته حقوق عمومی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم.


ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله :

چکیده فارسی :

قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ به‌مثابه نخستین سند جامع تنظیم‌کننده ضمانت‌اجراهای دولتی در ایران، نقطه عطفی در گذار از نظم حقوقی چندپاره و شخص‌محور عصر قاجار به ساختاری یکپارچه و غیرشخصی به شمار می‌رود. این مقاله با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با تکیه بر روش تاریخی–انتقادی، فرآیند تکوین، تصویب و تحولات بعدی این قانون را از منظر حقوق عمومی و با بهره‌گیری از چارچوب تحلیل گفتمان انتقادی فوکو واکاوی می‌کند. پرسش اصلی پژوهش آن است که این قانون در بستر چه گفتمان‌ها و منازعات فکری، سیاسی و حقوقی شکل گرفت و اصلاحات و الحاقات بعدی چه نسبتی با پروژهٔ دولت‌سازی مدرن پهلوی و تحول در نسبت قدرت و آزادی داشتند. روش‌شناسی پژوهش در شش مرحلهٔ نظام‌مند شامل گردآوری اسناد، شناسایی دال‌های مرکزی، تحلیل بینامتنیت، تحلیل تطبیقی با قوانین فرانسه و سوئیس، بررسی رویهٔ قضایی در بستر تاریخی، و ارزیابی ملاحظات اخلاقی با تکیه بر چارچوب حقوق بشر و نظریهٔ عدالت رویه‌ای طراحی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که قانون ۱۳۰۴ محصول التقای گفتمان روشنفکری پیشامشروطه، ضرورت تمرکزگرایی دولت مطلقه و اقتباس از الگوهای اروپایی بود، اما در بطن خود تنش میان شریعت و عرف را نهادینه کرد. تحلیل گفتمانی مواد قانونی، مذاکرات مجلس و آرای دیوان عالی کشور نشان می‌دهد که تا ۱۳۴۶، هم‌زمان با تثبیت شخصیت حقوقی مدرن فرد و دولت، به گسترش دامنهٔ مداخلهٔ دولت، تشدید ضمانت‌اجراها و چرخش از گفتمان حقوق‌بنیان به گفتمان امنیت‌بنیان انجامید. این چرخش، پیامدهای ماندگاری برای حقوق عمومی ایران به همراه داشت که اثرات آن در قوانین معاصر (از جمله قانون مجازات عمومی ۱۳۵۲ و قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲) قابل ردیابی است. مقاله با بررسی ملاحظات اخلاقی در ابعاد رویه‌ای، ماهوی و روش‌شناختی، تنش میان کارآمدی دولت و حقوق بنیادین شهروندان را به‌عنوان مسئلهٔ محوری حقوق عمومی مدرن ایران تحلیل می‌کند و نشان می‌دهد که دوگانگی شریعت و عرف، همچنان مهم‌ترین چالش حل‌نشدهٔ نظام حقوقی ایران است.

کلمات کلیدی فارسی :
حقوق عمومی، تاریخ حقوق، قانون مجازات عمومی ۱۳۰۴ ، حاکمیت قانون، حقوق شهروندی، دولت حقوقی؛، تحلیل گفتمان انتقادی، مشروعیت مضاعف، اخلاق حقوقی، رویه قضایی.

دانلود فایل کامل مقاله


صدور گواهینامه نمایه سازی، چاپ و انتشار

من نویسنده این مقاله هستم


لینک ثابت به این مقاله:
https://iran-journals.com/doc/4695

دانلود فایل کامل مقاله


نحوه استناد به مقالات در پایگاه ایران ژورنال:
در صورتی که می خواهید در اثر پژوهشی خود به این مقاله ارجاع دهید، به سادگی می توانید از عبارت زیر در بخش منابع و مراجع استفاده نمایید:
طاهری موسوی، سید محمد سعید و عربشاهی، محمد اسماعیل ، 1405، فرآیند تاریخی تدوین و تصویب قانون مجازات عمومی ۱۳۰۴ و تحولات بعدی آن تاکنون؛ زمینه‌ها، ساختار و دگرگونی‌ها از منظر حقوق عمومی، https://iran-journals.com/doc/4695
در داخل متن نیز هر جا که به عبارت و یا دستاوردی از این مقاله اشاره شود پس از ذکر مطلب، در داخل پرانتز، مشخصات زیر نوشته می شود.
برای بار اول: (1405، طاهری موسوی، سید محمد سعید ؛ محمد اسماعیل عربشاهی)
برای بار دوم به بعد: (1405، طاهری موسوی؛ عربشاهی)

جستجوی مقالات

ok