تحلیل حقوقی آثار و شرایط فسخ قرارداد در حقوق مدنی ایران با تأکید بر حمایت از حقوق طرفین معامله

دسته بندی موضوعی : فقه و حقوق

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 30

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی دادگران کیفری - سال پنجم - شماره دوم - تابستان 1405

نویسندگان :
سیدمحمدتقی تهامی

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/4673

چکیده فارسی :

فسخ قرارداد یکی از نهادهای مهم حقوق مدنی ایران است که نقش اساسی در تنظیم روابط قراردادی، حفظ تعادل حقوقی میان طرفین معامله و حمایت از منافع مشروع اشخاص ایفا می‌کند. قرارداد به‌عنوان ابزار اصلی ایجاد تعهدات حقوقی، بر پایه اراده آزاد طرفین، اصل حاکمیت اراده و رعایت شرایط قانونی منعقد می‌شود؛ بااین‌حال، در برخی شرایط، ادامه اجرای قرارداد ممکن است به دلیل نقض تعهدات، وجود عیب در مورد معامله، عدم تعادل اقتصادی یا تحقق شرایط قانونی و قراردادی، با حقوق یکی از طرفین ناسازگار شود. در چنین وضعیتی، فسخ قرارداد به‌عنوان یکی از اسباب انحلال قرارداد، امکان پایان دادن به رابطه قراردادی را در چارچوب ضوابط قانونی فراهم می‌کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل حقوقی آثار و شرایط فسخ قرارداد در حقوق مدنی ایران و با تأکید بر حمایت از حقوق طرفین معامله، به بررسی مبانی قانونی، شرایط ایجاد حق فسخ، شیوه اعمال آن و پیامدهای حقوقی ناشی از انحلال قرارداد می‌پردازد. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز از طریق بررسی قوانین موضوعه، اصول حقوقی و مبانی نظری قراردادها تحلیل می‌شود. در حقوق مدنی ایران، اصل بر لزوم قراردادهای صحیح و قانونی است و مطابق ماده ۲۱۹ قانون مدنی، عقودی که بر اساس قانون منعقد شده‌اند، برای طرفین و قائم‌مقام قانونی آنان لازم‌الاتباع هستند، مگر اینکه با رضایت طرفین اقاله یا به علت قانونی فسخ شوند. بر این اساس، اعمال حق فسخ مستلزم وجود مجوز قانونی یا قراردادی معتبر و رعایت شرایط مربوط به آن است. خیارات قانونی، از جمله خیار عیب، غبن، تدلیس، تخلف شرط و تأخیر ثمن، از مهم‌ترین ابزارهای حمایت از طرفین معامله در برابر شرایط ناعادلانه یا نقض حقوق قراردادی محسوب می‌شوند. تحقق هر یک از این خیارات تابع شرایط ویژه‌ای است و تشخیص صحیح آن‌ها نیازمند بررسی دقیق مفاد قرارداد، وضعیت مورد معامله، رفتار طرفین و مقررات قانونی مرتبط است. از سوی دیگر، اعمال حق فسخ باید به‌گونه‌ای صورت گیرد که ضمن حمایت از زیان‌دیده، از سوءاستفاده از حقوق قانونی و تضعیف امنیت معاملات جلوگیری شود

کلمات کلیدی فارسی :
حقوق مدنی ، معامله ، فسخ ، ایران ، قوانین ، حمایت.