تشکیکی بودن یا نبودن وحی در حکمت متعالیه

دسته بندی موضوعی : فقه و حقوق

زبان : فارسی

نوع فایل : PDF

تعداد صفحات : 10

وضعیت : این مقاله توسط هیات داوران پایگاه ایران ژورنال داوری شده است
فصل نامه علمی تخصصی دادگران کیفری - سال چهارم - شماره چهارم - زمستان 1404

نویسندگان :
منصوره زارع کارشناسی ارشد حوزه علمی خواهران

ثبت شده توسط : ایران ژورنال

لینک مستقیم مقاله : https://iran-journals.com/doc/2647

چکیده فارسی :

مسئله وحی از بنیادی‌ترین مباحث فلسفه دین، کلام اسلامی و حکمت اسلامی است؛ زیرا وحی نه‌فقط سرچشمه معرفت نبوی، بلکه مهم‌ترین مجرای ارتباط انسان با عالم غیب و هدایت الهی به‌شمار می‌رود. در حکمت متعالیه، وحی صرفاً یک پدیده زبانی، قراردادی یا ماهویِ ثابت تلقی نمی‌شود، بلکه حقیقتی وجودی و مراتب‌پذیر است که با مبانی بنیادین فلسفه صدرایی همچون اصالت وجود، تشکیک وجود، اتحاد عاقل و معقول، علم حضوری و مراتب قرب و کمال نفس تبیین می‌شود. پرسش اصلی این پژوهش آن است که آیا وحی در حکمت متعالیه تشکیکی است یا نه، و اگر پاسخ مثبت است، این تشکیک بر چه مبانی‌ای استوار است.
نوشتار حاضر نشان می‌دهد که در منظومه فکری ملاصدرا، وحی از سنخ علم حضوری و ادراک شهودی است؛ ازاین‌رو، چون علم حضوری امری وجودی است و وجود در حکمت متعالیه دارای مراتب شدت و ضعف است، وحی نیز نمی‌تواند امری یک‌نواخت و هم‌سطح تلقی شود. بر این اساس، وحی دارای مراتب گوناگون است: از وحی به معنای الهام و القای خفیّ در موجودات پایین‌تر تا وحی نبوی به عنوان مرتبه اعلی و کامل آن. همچنین، شواهد قرآنی و مبانی عقلی بر این نکته دلالت دارند که وحی، حقیقتی ذو مراتب است و در سطوح مختلف وجودی ظهور می‌یابد. ازاین‌رو، تشکیکی بودن وحی در حکمت متعالیه نه یک امر حاشیه‌ای، بلکه نتیجه مستقیم دستگاه هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی صدرایی است.

کلمات کلیدی فارسی :
وحی، تشکیک، حکمت متعالیه، ملاصدرا، علم حضوری، تشکیک وجود، نبوت، معرفت شهودی